retmes top logo

11 Kasım 2020

Kestirimci Bakım Nedir?

Kestirimci Bakım Nedir?

Kestirimci bakım, ekipman ve süreçlerdeki olası kusurları ya da anomalileri tespit etmek, arızaya neden olmadan önce önlem alabilmek için; veri analizi araçlarını ve tekniklerini kullanan bir yöntemdir.

Bu sayede, planlanmamış bakım ihtiyaçlarının önüne geçilir ve üretim hattındaki plansız duruşlar engellenir. Kestirimci bakım; çeşitli teknikler ve donanımlar kullanılarak, ekipmanlardan toplanan verilere dayanmaktadır.

Kestirimci bakımın öncelikli amaçları;

  • Beklenmeyen arızaların sayısını en aza indirmek ve ekipmanların çalışma süresini en üst düzeye çıkarmak.
  • Bakım işlemlerine harcanan zamanı optimize ederek, operasyonel maliyetleri azaltmak.
  • Ekipman bakımlarının yalnızca gerektiği zaman yapılmasını sağlamak ve gereğinden fazla bakım yaparak zaman kaybetme olasılığını ortadan kaldırmak.
  • Uzun vadeli bakım maliyetlerini azaltmak ve üretim yapılabilen süreyi en üst düzeye çıkararak kâr artışı sağlamaktır.

Kestirimci Bakım Nasıl Çalışır?

Kestirimci bakım, ekipmanların performansını gerçek zamanlı olarak değerlendirmek için veri toplama terminali ve sensörlerinden topladığı verilerden faydalanır. Nesnelerin interneti (IoT) teknolojisinden yardım alarak, ekipmanlara ait verileri toplamak ve analiz etmek için doğru araçları sağlar. Bu veriler, dikkat edilmesi gereken alanların tanımlanmasına olanak tanır.

Veri Toplama Terminali ve Sensörler

Kestirimci bakım kapsamında; ekipman verimliliğinin değerlendirilmesini sağlamak ve ekipman parçalarındaki sorunları gerçek zamanlı olarak izlemek için, veri toplayan donanımlar yerleştirilmektedir.

Ekipmanların gerçek zamanlı takibi önemlidir çünkü, geleneksel yöntemlerde bu süreç bakım personeli tarafından manuel olarak yürütülmekteydi. Ancak, manuel kontrolün oldukça büyük bir eksikliği bulunuyordu. Oluşan sorunlar genellikle makine parçalarında gözlendiğinden, çözülebilmesi için detaylı incelemeler gerektiriyordu.

Kestirimci bakım; sensörler aracılığıyla herhangi bir kesinti olmadan ekipmanın içinde olup bitenler için doğru bir öngörü imkânı sağlamaktadır. Bu donanımlar, makinenin türüne bağlı olarak pek çok parametreye ait değeri ölçer.

Çoğunlukla titreşimi, gürültüyü, sıcaklığı, basıncı ve yağ seviyelerini ölçmek için kullanılırlar, ancak bunun ötesine geçerek elektrik akımı ve korozyon gibi parametrelerin ölçülmesini de sağlar.

Nesnelerin İnterneti (IoT)

Verileri toplamak önemli bir adımdır ancak, verileri analiz edip kullanabilmek çok daha önemlidir.

Kestirimci bakım; IoT destekli sensörler ve donanımlar aracılığıyla verileri toplayabilir ve paylaşabilir. Ekipmanlardan gelen verileri depolayan merkezi bir sisteme bağlamak için büyük ölçüde bu donanımlara güvenir.

Verileri toplayan merkezi Hub'lar; WLAN ve LAN tabanlı bağlantıya sahip olabilir veya bulut teknolojisi kullanarak çalışabilir. Burada, ekipmanlar iletişim kurabilir, birlikte çalışabilir, verileri analiz edebilir, düzeltici eylem önerebilir veya sistemin nasıl kurulduğuna bağlı olarak doğrudan eylemde bulunabilir.

Bu bilgi alışverişi, kestirimci bakımın merkezinde yer alır. Bakım teknisyenlerinin, makinelerde neler olduğunu anlamalarına ve bakıma ihtiyaç duyabilecek ekipmanları belirlemelerine olanak tanır.

Tahmine Dayalı Formüller

Kestirimci bakımın, duruma dayalı bakımın ötesine geçtiği alan burasıdır. Bir makinenin ne zaman onarım, servis veya değişim gerektireceğini tespit etmek için, önceden toplanan veriler analiz edilerek modeller geliştirilir.

Bu modeller; ekipmanın mevcut davranışını, beklenen davranışıyla karşılaştıran önceden belirlenmiş bir dizi kuralı izler. Gözlemlenen sapmalar, ekipmanda olası duruşlara yol açacak kademeli bozulmanın bir göstergesidir.

Kestirimci Bakımı İşletmenizde Nasıl Uygulayabilirsiniz?

Kestirimci bakım için sağlam bir zemin hazırlamak, uygulamaların yıllarca sürdürülebilir olması için oldukça önemlidir. Basit dönüşümler ile başlamak ve işletmeniz yeni teknolojilere uyum sağladıkça ölçeği büyütmek doğru bir yöntemdir.

İşletmenizin kestirimci bakım uygularken atması gereken genel adımları sıraladık:

1- Kritik Ekipmanları Belirleyin

Programa dahil edilecek kritik ekipman ve sistemleri belirleyerek başlayın. Üretim açısından kritik olan ve yüksek onarım-değiştirme maliyetlerine sahip ekipmanlar, genellikle kestirimci bakım programı için en iyi adaylardır.

2- Veritabanı Oluşturun

Kestirimci bakımın başarılı olması için dikkate alınması gereken bir diğer faktör, makine davranışına ilişkin eyleme dönüştürülebilir içgörüler oluşturulmasıdır.

3- Arızaları Analiz Edin ve Modeller Geliştirin

Bu noktada, kuruluşun arıza modellerini oluşturmak için önceden tanımlanmış kritik ekipmanlar için analiz çalışmaları yapılması gerekmektedir.

4- Hata Tahminleri Yapın

En kritik makineler ve hata modelleri belirlenirken bir sonraki adım, hata tahminlerinin temelini oluşturacak doğru modelleme yaklaşımını tasarlamaktır.

Bu aşamanın doğru ilerlemesi aşağıdaki çıktıları sağlayacaktır:

  • Sensörler ve donanımlar aracılığıyla çalışma koşullarının izlenmesi,
  • Veri anomalileri tarafından oluşturulan kalıpların anlamlandırılması ve tahmin edilmesi,
  • Belirlenen değerlerden sapma olduğunda uyarılar oluşturulması.

5- Pilot Ekipmanda Deneyin

Kestirimci bakımın teste tabi tutulduğu ve seçilen bir pilot ekipman grubunda uygulanarak doğrulandığı aşamadır.

Süreç doğru bir şekilde yürütülürse, işletmenizin büyüklüğüne ve karmaşıklığına bağlı olarak, gözle görülür etkilerin başlaması birkaç ay sürebilecek olsa da, iş süreçlerinizde önemli iyileştirmeler gözlenecektir.

Farklı Endüstrilerde Kestirimci Bakım Uygulamaları

Kestirimci bakım, işleri yapmanın eski yöntemini değiştiriyor. Artık "arızalanmadıysa dokunmayın" değil, "arızalanmadan önce düzeltin" prensibi benimsenmeye başlandı.

Kestirimci bakım kullanmanın yaygın olduğu sektörler ve kullanım alanları:

Üretim

Kestirimci bakımın sunduğu artırılmış güvenin ve sürdürülebilirlik üretim endüstrisi için oldukça cazip fırsatlar sunuyor. Araştırmalar, dünya çapında üretim endüstrisinde kestirimci bakım ile elde edilen tasarrufun, 2025 yılına kadar 240 - 630 milyar $'a ulaşabileceğini öngörüyor.

Üretimde kestirimci bakımın uygulamaları oldukça çeşitlidir. Üretim hattındaki ekipmanları yönetmekten, çalışanların güvenliğini artırmaya kadar. Özellikle kablo tabanlı sensörlerden, kablosuz sensörlere geçiş sayesinde; algılama teknolojisinin maliyeti düşmeye devam ettikçe, bu eğilimin devam etmesi çok muhtemeldir.

Otomotiv

İşletmeler, makinelerin performansı hakkında veri toplayan ve bilgi aktaran sensörler sayesinde; yüksek teknolojili ve akıllı araçlar üretmeye başladılar. Filo yöneticileri, araç bakımını proaktif olarak planlamak için kestirimci bakımdan yardım almaktadır. Sürücüler ise, performans verilerine dayalı uyarılar görülebilmektedir.

Havacılık

Havacılık sektöründe hizmet veren şirketler, uçuş gecikmelerinin ve iptallerinin maliyetli etkilerini azaltmak için kestirimci bakım uygulamalarını kullanmaktadır.

Endüstride, hava yollarının uçak sağlığını iyileştirmesine ve yıkıcı kazaları önlemesine yardımcı olmak için yine kestirimci bakımdan faydalanılmaktadır.


Önümüzdeki birkaç yılda, yararlanamayan neredeyse hiç sektör kalmayacağı için kestirimci bakım teknolojilerin kullanımının artması bekleniyor.

Ancak, aşağıdaki özelliklere sahip endüstriler kestirimci bakımı özellikle ilgi çekici bulabilir:

  • Yüksek sermaye ve yüksek operasyonel harcama potansiyeline sahip,
  • Hassas ve çok pahalı ekipmanlar kullanan,
  • İnsan güvenliği için yüksek riskler barındıran. Bu listenin başında madencilik endüstrisi, petrol ve gaz, imalat, inşaat ve havacılık yer alıyor. Bu sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler, büyük operasyonel risklere sahiptir ve kestirimci bakım en aza indirilmesine yardımcı olmaktadır.

Retmes Yapay Zekâ Destekli MES Çözümleri

Retmes’in yapay zekâ destekli MES çözümlerinde sunduğu modüllerden biri kestirimci bakımdır. İşletmenizde olası duruşların ve ekipman arızalarının önceden tespitini ve iş süreçlerinizin kesintisiz devam etmesini sağlayan kestirimci bakım uygulamaları ve çok daha fazlası hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.